Bạn nên nhớ một số nguyên tắc ngầm trong giao tiếp ở Nhật Bản

Người xưa có câu “nhập gia tùy tục” để nói về việc thích nghi theo văn hóa ứng xử và giao tiếp khi có sự khác biệt về văn hóa. Mở rộng ra, khi giao thương với những con người ở nền văn hóa khác, việc HIỂU và THỰC HÀNH giao tiếp theo văn hóa của đối tác là cực kỳ quan trọng. Điều đó không chỉ thể hiện được sự tôn trọng, mà còn là cách gián tiếp quảng bá bản thân chúng ta trong mắt những người chúng ta tương tác cùng.

Đặc biệt với các nền văn hóa có tính kỷ luật và phân cấp chặt chẽ như Nhật Bản và Hàn Quốc thì một số nguyên tắc ngầm trong giao tiếp lại càng được coi trọng.

Với người Nhật, giờ giấc luôn là điều hiển nhiên phải tôn trọng. Thậm chí còn được tôn trọng tới mức cực đoan khi công ty đường sắt Metropolitan Intercity của Nhật thậm chí đã từng công khai xin lỗi khách hàng vì để chuyến tàu trên tuyến Tsukuba Express tại Tokyo khởi hành… sớm hơn 20s so với lịch trình. Do đó, nếu bạn hẹn gặp với một đối tác Nhật, hãy luôn chú ý chỉn chu về giờ giấc nhé. Một phút chậm trễ cũng là 1 sự bất tiện không hề nhẹ.

Sự phân chia về thứ bậc cũng ảnh hưởng tới nhiều khía cạnh khác trong giao tiếp với người Nhật Bản. Nếu bạn chú ý 1 chút trong phim ảnh hoặc sách truyện, nhân vật quan trọng nhất sẽ luôn ở vị trí đầu tiên, hãy nhớ, để sếp (sếp Nhật – Đối tác Nhật) vào trước, mình vào sau, để sếp ra trước, mình ra sau.

Khi cúi chào gặp mặt hoặc từ biệt, cũng lưu ý vấn đề thứ bậc. Đối với người hơn tuổi hoặc cấp trên, hãy cúi gập người khoảng 45 độ, với người ngang hàng hoặc ngang tuổi, hãy cúi khoảng 30 độ, với người ít tuổi hơn hoặc khi chào mừng, hãy cúi khoảng 15 độ. Bí kíp là: Thẳng lưng – Đầu và cổ không cử động – tay trượt dọc đùi. Với nữ giới, hai tay để phía trước đùi, chạm nhẹ vào nhau.

Khi ngồi quỳ, cách chào cũng tương tự, chỉ khác là tay sẽ đặt ở trên đùi và trượt dần xuống sàn khi cúi chào. Khi bắt tay, bạn cũng chú ý đừng siết chặt tay, và tránh nhìn thẳng vào mắt người đối diện. Nếu đối tác là người hơn tuổi hoặc chức vị cao hơn, hãy để họ chủ động trong việc này nhé!

Tấm danh thiếp cũng được coi là bộ mặt đại diện cho một cá nhân, tổ chức. Và đằng sau hành động trao danh thiếp đơn giản đó cũng hàm ẩn nhiều điều thú vị.

Trước tiên, không bao giờ, không được phép quên danh thiếp khi đến một buổi gặp mặt hoặc một cuộc họp với đối tác. Thậm chí là cả khi gặp gỡ cá nhân. Và trao đổi danh thiếp đã trở thành 1 nghi thức bất thành văn của người Nhật. Chẳng thế mà ngành công nghiệp in danh thiếp ở Nhật lại có trị giá tới 420 tỷ Yên mỗi năm.

Nếu như người phương tây thường đợi được hỏi sẽ trao card, thì người Nhật lại thường chủ động trong vấn đề này. Lưu ý, người ở chức vụ thấp hơn hoặc nếu là đối tác đến thăm sẽ là người trao danh thiếp trước, và đưa ở tầm thấp.

Bí kíp cho việc này là luôn trao danh thiếp bằng 2 tay. Xoay danh thiếp về hướng người tiếp nhận để họ có thể đọc được ngay khi nhận. Không nhìn vào mặt người nhận khi trao danh thiếp.

Khi nhận lại danh thiếp, hãy từ tốn đọc kỹ các thông tin ghi trên đó. Việc này càng quan trọng nếu trong cuộc gặp có nhiều người. Bạn hãy thử nghĩ xem, không còn gì khiếm nhã hơn khi hỏi lại tên, chức danh của người đối diện trong cuộc họp, sau khi đã được nhận và đọc danh thiếp của họ. Và nhớ nói lời cảm ơn khi nhận nhé! Người Nhật có xu hướng mong chờ sự tiếp nhận và trân trọng tấm danh thiếp sau khi họ trao đi.

Đối với quà tặng, tuyệt đối tránh tặng tiền vì đó được coi là một hành vi thô lỗ. Quà tặng đối với người Nhật nên thật sự đơn giản hoặc hữu dụng. Nên là một cây bút – nhưng chú ý tránh bút mực đỏ và mực xanh. Hoặc quà tặng có thể là một hộp bánh nhỏ. Một sản vật đặc trưng của quê hương cũng là một ý tưởng không hề tệ, chỉ có một lưu ý nhỏ rằng, món quà đó đừng nên quá cồng kềnh, không được có mùi khó chịu, và nhất là phải dễ dùng.

Nước mắm Phú Quốc thì rõ ràng là sản vật rồi. Nhưng đừng đem tặng người Nhật Bản bạn nhé!

Trong cuộc nói chuyện, và kể cả khi giao tiếp hàng ngày, bạn tránh đề cập đến những chuyện riêng tư nhé. Người Việt Nam có thể thấy bình thường khi hỏi về tuổi tác, cân nặng, chiều cao, thu nhập, số lượng con cái, học vấn… nhưng người Nhật sẽ không thoải mái đâu nhé. Khi hỏi những điều này, họ sẽ thường cười, nhưng đó là nụ cười hàm chứa sự khó xử, không thoải mái. Nếu bạn mới học tiếng Nhật, và muốn giao tiếp bằng tiếng Nhật, thì luôn luôn dùng kính ngữ khi nói chuyện với họ hoặc khi đề cập đến 1 ai đó khi nói chuyện bạn nhé!

Ghi nhớ những điều trên là bạn đã có thể tự tin giao tiếp với người Nhật theo đúng chuẩn Nhật rồi. Trong phần tiếp theo, chúng tôi sẽ đề cập tới bí quyết giao tiếp thành công với người Hàn Quốc. Chúc các bạn thành công!